Suïcidepoging legt gebrek aan instructies bloot

Nederlandse centralist zorgt voor wijzigingsvoorstel bij protocol bloeding: ‘Fijn dat het zo snel is opgepakt’

Welke instructies geef je een melder die bij een patiënt staat met een opengesneden luchtpijp? Voor centralist Albert Franken van de meldkamer in Den Bosch was duidelijk dat een voorschrift in protocol 21 (bloeding) onherroepelijk zou leiden tot de dood van het slachtoffer. Door het aandrukken van de wond zou de vrouw immers stikken. Albert bedacht eigen instructies waarna een wijzigingsvoorstel werd ingediend bij de International Academies of Emergency Dispatch (IAED). Die kwam direct in actie.

Begin dit jaar neemt Albert tijdens zijn dienst een 112-oproep aan. ,,Een man belde dat hij zijn vrouw had gevonden. Ze was al depressief en had nu haar keel doorgesneden. Er zat een gat in’’, zo staat hem het gesprek nog helder voor de geest. ,,Hij zei: ‘er is zoveel bloed, zoveel bloed’. Dan is de vraag welk protocol je pakt. Moet ik traumatisch letsel in omdat ze het met een mes heeft gedaan, moet ik bloeding in of psychiatrie?’’ Albert kiest ‘puur en alleen’ vanwege de opmerking over de hoeveelheid bloed voor protocol 21. ,,Dan kon ik in elk geval proberen de bloeding te stelpen. Daarna heb ik de ademhalingscheck gedaan. Ze haalde nog wel adem, maar die was wel anders dan anders.’’

Na het doornemen van alle vragen komt Albert bij de aanwijzingen om de bloeding te stoppen. ,,Meestal zeg je dan: ‘Pak een schone droge doek, plaats die in het midden van de wond, geef stevige druk en til niet meer op om te kijken. Maar als ik dat nu zou doen dan druk je heel de luchtpijp dicht en haalt ze geen adem meer. Daar zat het dilemma; hier was geen instructie voor. Wat voor instructie moest ik nu geven?’’

‘Wat moeten we hier mee?’ Albert schiet EDQ’er Chris Keijsers aan die toevallig aan het werk is naast hem en vraagt hem mee te luisteren. ,,De patiënte lag nog op haar zij. Ik vroeg de man om haar op de rug te leggen, waarop bleek dat ze ook nog in haar armen had gesneden. Maar het meeste bloed kwam uit het hals. Toen heb ik hem gezegd om op de randen zoveel mogelijk druk te zetten, maar om te zorgen dat hij het gat openhield. Alles op basis van eigen kennis, omdat er geen vaste instructie voor was in het protocol.’’

Terwijl de patiënte met een MMT-arts met spoed naar het ziekenhuis wordt gebracht en met succes wordt geopereerd, praten Albert en Chris na over de bijzondere casuïstiek. ,,Wat moeten we hier mee?’’ denken de mannen.

Ze leggen de kwestie voor aan hun medisch manager ambulancezorg (MMA) Harm van de Pas. Als die een wijzigingsvoorstel (Proposal For Change, PFC) indient bij de Amerikaanse makers van AMPDS & ProQA, gaat die (IAED) direct aan de slag.

Albert Franken

'Ik doe dit werk al 25 jaar, maar je komt altijd weer nieuwe dingen tegen'

Albert Franken

‘Je komt altijd weer nieuwe dingen tegen’ ,,Ik legde deze goede vraag voor aan Brett Patterson van de IAED. Wat blijkt? Elders in de wereld was bijna exact zo’n zelfde casus,’’ vertelt Harm. ,,Bij de IAED zijn ze nu aan het kijken of voor deze specifieke situatie een aanpassing kan worden gedaan zodat het stoppen van de bloeding samen kan met het vrijhouden van de luchtweg.’’

Albert zelf zegt al voorbeelden te hebben gezien van de aanvullende instructie die zo goed als zeker wereldwijd wordt doorgevoerd in een van de komende updates van ProQA. Voor zijn oplettendheid heeft hij al de complimenten ontvangen van diezelfde Brett Patterson. ,,Ze hebben het overal heel snel opgepakt. Het is fijn te zien dat het zo kan. Zo wordt iets opgelost waar nog geen instructie voor was. Ik doe dit werk al 25 jaar, maar je komt altijd weer nieuwe dingen tegen.’’

Harm: ,,Zo zie je maar: er is altijd iets te verbeteren en het is goed te zien dat ze daar bij de IAED ook zo over denken!’’