Hulpmiddel spaart tijd, behoudt hersenweefsel

Wanneer verpleegkundig centralisten gebruik maken van het Hulpmiddel Beroerte Diagnose in ProQA, herkennen ze meer dan twee keer zoveel beroertes als medische hulpverleners ter plaatse.

Het Hulpmiddel Beroerte Diagnose in het Nederlands.

Dat blijkt uit cijfers van de International Academies of Emergency Dispatch (IAED). Uit een analyse van ziekenhuisdossiers over 231 (daadwerkelijke) beroertes, bleek dat er 130 daarvan al waren herkend door centralisten, 60 door ambulancepersoneel en 41 door beiden. “Daarmee bieden centralisten de vroegste en meest juiste herkenning en dus ook inzet, wat weer zorgt voor tijdige behandeling”, staat te lezen in een eerste periodieke researchbrief van de IAED. (Uitgave ‘Onderzoek ten aanzien van meldkamers voor noodoproepen in de praktijk gebracht’.)


“Als ambulancemedewerkers vanuit de meldkamer de juiste beroertemeldingen krijgt met de juiste inzetniveaus, kunnen ze de beste zorg verlenen. Ambulancepersoneel komt ter plaatse zonder optische - en geluidssignalen, voert aanvullende evaluaties uit en brengt de patiënt naar het ziekenhuis waar materieel en personeel al klaarstaan. Ervaring leert dat het gebruik van het Hulpmiddel Beroerte Diagnose maar 27 seconden duurt. Het bespaart tijd en zorgt voor behoud van de hersenen.”

Gebaseerd op de veelgebruikte Cincinnati Prehospital Stroke Scale, geeft het Hulpmiddel Beroerte Diagnose de centralist aanwijzingen om drie vragen te stellen. Nergens anders in de systematiek van AMPDS/ProQA is op deze manier een actieve rol weggelegd voor de patiënt zelf (zie ook het voorgaande artikel ‘Liever een tweedehands melder’).

Vogel in de hand

“Met name in het begin hadden centralisten er moeite mee om de melder te vragen de patiënt het spreekwoord ‘Beter één vogel in de hand dan tien in de lucht’ te laten opzeggen”, aldus Paul Engelen van Meldkamer Support Organisatie. “Ze vonden het wat raar en waren bang dat de melder het verzoek niet serieus zou nemen. Nu hoor je er eigenlijk niemand meer over. Deze opdracht beoogt erachter te komen of de patiënt normaal kan articuleren. En daarvoor is een spreekwoord gebruikt dat vrijwel iedereen kent. In de Engelse versie is het ‘The early bird catches the worm’.”

Bij de patiënt die geen, of niet goed Nederlands spreekt, schiet dit spreekwoord uiteraard zijn doel voorbij. Paul: “De centralist kan in dat geval met de tool ‘spelen’ naar eigen inzicht en de melder vragen om de patiënt iets anders te laten zeggen, in zijn of haar eigen taal. Het maakt niet uit wat, je kan pakweg vragen ‘Wilt u de patiënt vragen om in het Turks te zeggen dat de vuilnisbak nog buiten moet worden gezet’. Het gaat erom dat de melder daarbij beoordeelt en laat weten of de spraak van de patiënt afwijkt van het normale.”


Uit de researchbrief: “Beroertesymptomen kunnen in de loop van de tijd snel veranderen en zelfs volledig verdwijnen. Ze kunnen ook wijzen op andere medische aandoeningen. Dit maakt het moeilijk om op welk moment dan ook een beroerte te herkennen. Normaal gesproken bellen mensen naar 112 omdat de patiënt nu een probleem ervaart en hulp nodig heeft. Daarmee beschikt de centralist over het perfecte moment om de symptomen te herkennen en om veel beroertes vast te stellen die anders door niemand onderkend zouden kunnen worden.”

Aangezien in Nederland maar ongeveer 4,4 procent van de noodoproepen een beroertemelding betreft, zijn er niet veel gelegenheden om gebruik te maken van het protocol en het bijbehorende hulpmiddel. “Zodra er een melding komt, hangen de positieve uitkomsten voor de patiënt af van het vermogen van de centralist om de ‘intelligente’ herkenning met het hulpmiddel toe te passen”, aldus de IAED.



Centralisten kunnen een examen over het Hulpmiddel Beroerte Diagnose afleggen om VVT-uren op te bouwen. Ga naar learn.emergencydispatch.org, log in met gebruikersnaam en wachtwoord en klik op Researchbrief.